ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
ԱԺՄ քաղաքական սկզբունքներն ու գործունեությունը
1996թ. Պատմության չփակված էջ
ՎԱԶԳԵՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
ԱՆՑԱԾ ՃԱՆԱՊԱՐՀ
ԳՐԱԴԱՐԱՆ
ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՆԵՐ
ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
ԳՐԱՆՑՎԵԼ ԿԱՅՔԻ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ
ԿԱՅՔԻ ՔԱՐՏԵԶ
ԿԱՊԸ ՄԵԶ ՀԵՏ
ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 2008

ՊԱՐՈՒՅՐ ՀԱՅՐԻԿՅԱՆԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ  


     Այսօր անվիճելի է, որ ցանկացած պետությունում իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, նույնիսկ բռնապետները հայտարարում են, որ իրենք ժողովրդի շահերի արտահայտիչն ու պաշտպանն են:
     Ժողովրդավարության պայմաններում ժողովուրդը երկիրը կառավարելու իր իրավունքը իրականացնում է ընտրությունների միջոցով: Այդ ճանապարհով են ձեւավորվում իշխանությունները: Ընտրությունների ընթացքում առանձին օրինախախտումները պարզ քրեական հանցագործություններ են, սակայն, եթե դրանք կրում են զանգվածային բնույթ եւ կազմակերպված են, ապա հանգեցնում են օրինական իշխանությունների օրինական փոփոխմանը դեռեւս նրանց ձեւավորման փուլում:
     Քաղաքականությունը գտել է ժողովրդի գերիշխանությունը կայունաբար ամրագրելու լավագույն ճանապարհը` ժողովրդավարությունը: Ժողովրդավարական պետություններում իշխանությունները ձեւավորվում են եւ փոփոխվում ժողովրդի քվեների` ընտրությունների միջոցով: Իշխանությունների ձեւավարման ու փոփոխման որեւէ այլ ճանապարհ իշխանությունների բռնի եւ ապօրինի փոփոխությունն է, որը համարվում է պետական հեղաշրջում: Եվ ամենեւին էլ կարեւոր չէ, թե իշխանությունների ձեւավորման կամ փոփոխության ո՛ր փուլում է տեղի ունեցել իշխանության բռնազավթումը: Իսկ նենգության առումով, նախնական ձեւավորման փուլում, այսինքն` ընտրության միջոցով ժողովրդավարության պատրանքը պահպանելով` իշխանության բռնազավթումը առավել անբարո է:

     ՀՀ ներկայիս իշխանությունները գնացին այս ճանապարհով:
     Հենց այս էր, որ լցրեց Հայաստանի քաղաքացիների համբերության բաժակը:
     Բացասական երեւույթներից ազատագրվելու նպատակով` նախընտրական դաշինքում միավորված ուժերի հետ միաբանվեց գրեթե ողջ ժողովուրդը, եւ այս ընտրությունները ստացան ազգային ազատագրական պայքարի` ազգային ինքնորոշման բնույթ:
     Կանխագուշակելով իրենց անխուսափելի պարտությունը` Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը եւ նրա կողմնակիցները որոշեցին իշխանությունը իրենց ձեռքում պահել ապօրինի միջոցներով, որոնք հովանավորվեցին եւ հաճախ իրագործվեցին ՊՆ-ի, ՆԳՆ-ի, մարզպետարանների եւ պետական համակարգի մյուս օղակների քրեաբարո ուժերի անմիջական մասնակցությամբ եւ պետական լծակների օգտագործմամբ:
     Այս ամենը այնքան զանգվածային էր, որ մինչեւ շահագրգռված քաղաքական ուժերի կողմից օրենքով նախատեսված բողոքների մատուցումը, օրինախախտումների մերկացումը եւ միջազգային դիտորդների պաշտոնական հայտարարությունը հասկացան հազարավոր քաղաքացիներ: Մարդիկ, որ ազատ ապրելու իրավունք ունեն, ոչ միայն լսեցին ուրիշներից, այլեւ իրենք զգացին, որ   բռնադատված է իրենց ընտրելու` ազատ ապրելու իրավունքը, եւ խանդավառվելով մեր` քաղաքական գործիչներիս միակամությամբ, հավատով լցվեցին եւ ոտքի ելան:
     Եվ սա է բնականը:
     Ի՞նչ խոսք, Վազգեն Մանուկյանի սեպտեմբերի 25-ի անհատական նախաձեռնությունը, որից օգտվեցին իշխանությունները եւ զարգացնելով շատ արագ հասցրեցին մինչեւ «պետական հեղաշրջման փորձ» անհեթեթ մեղադրանքին, ինչ-որ պահ շեղեց խնդրի բուն էությունից` անարդար ընտրություններից եւ կատարված պետական հեղաշրջումից, սակայն մեր բոլորիս պարտքն է վեր կանգնել մեզ պարտադրվող արհեստական հարցերից, նաեւ մեղադրանքներից եւ մտածել մեր հայրենիքի ներկայի, նաեւ ապագայի մասին:
     Սեպտեմբերի 25-ի միջադեպը իր բոլոր անցանկալի դրսեւորումներով եւ հետեւանքներով, իրականում տեղի ունեցածի համեմատությամբ մանրուք է, եւ ուռճացվեց իշխանությունների կողմից, որպեսզի քողարկվի իրենց իսկ կողմից կատարված պետական հեղաշրջումը:
     Այսօր հայտնի է նաեւ միջազգային դիտորդների կարծիքը, այն է` ընտրությունների ընթացքում տեղի ունեցած խախտումները կարող էին ազդել ընտրությունների ընթացքի վրա: Հենվելով հարյուրավոր վկայությունների վրա` մենք վստահորեն պնդում ենք, որ դրանք ազդել են եւ ընտրություններ տեղի չեն ունեցել:
     ԿԸՀ-ում մեր ներկայացուցիչները չեն ստորագրել ՀՀ նախագահական ընտրությունների ամփոփիչ արձանագրությունը եւ առաջարկել են ընտրությունը համարել անվավեր:
     Սովորաբար պետական հեղաշրջումներին հաջորդում են սադրանքներ, քաղաքական ազատությունների սահմանափակում, «վհուկների» որս: Մենք այսօր այդ բոլորի ականատեսն ենք: Կասեցված ՀՅԴ-ին միացան ԱԺՄ-ն եւ ԱԻՄ-ը: Իշխանությունների ապօրինությունների դեմ ընդվզած մարդկանց անթույլատրելի գործողությունները, որ կարելի է որակել որպես ընդհարում, ներկայացվեց հեղաշրջման փորձ, բանտերը լցված են իրադարձություններին առնչություն չունեցող մարդկանցով, դատավճիռների փոխարեն գործում են ինչ-որ հրամաններ:
     Մինչդեռ նորընտիր նախագահը ինքն իրեն է շնորհավորում (սեպտեմբերի 23) ու շնորհավորանքներ ստանում իր նշանակած նախարարներից եւ ազդարարում դրանց մասին պետական հեռուստատեսությամբ: Մնում է, որ մարզպետներից էլ շնորհավորանքներ ստանա:
     Բնական է, որ հայ ժողովուրդը չի կարող ապրել ապօրինություններով ձեւավորված օրենսդիր եւ գործադիր իշխանությունների եւ նրանց խամաճիկը դարձած դատական իշխանությունների ենթակայությամբ: Այս վիճակը մարդկանց հասցնելու է անողոք հակակրանքի ընդդեմ իրենց երեկվա եղբայրների` ՀՀ ներկայիս իշխանությունների:
     Բ. Արարքցյանի, Ա. Սահակյանի եւ մյուս պատգամավորների վրա ձեռք բարձրացնողները պետք է դատարանի առաջ կանգնեն, սակայն պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն նաեւ անմեղ քաղաքացիներին ձերբակալած պաշտոնյաները, ձերբակալվածների նկատմամբ բռնարարքներ կատարողները, առանց դատարանի որոշման գրասենյակները ասպատակության ենթարկողները, առանց դատավճռի մարդկանց կալանավայրերում պահողները եւ ընտրությունների ընթացքում խախտումներ կատարած մարդիկ:
     Այսպիսով` մենք ՀՀ-ում ունենք ապօրինի օրենսդիր եւ գործադիր իշխանություններ: Դրա հետեվանքն է մեր ժողովրդի տագնապալից վիճակը:
     Ո՞րն է ելքը: ՀՀ ներկայիս իշխանությունները պետք է ընդունեն, որ չեն կարող գերազանցել չաուշեսկուներին կամ գամսախուրդիաներին եւ շտապեն հաշտության եզրեր գտնել սեփական ժողովրդի հետ: Ճիշտ է, դա որոշ զոհողություններ կպահանջի, բայց չի հանգեցնի ապակայունության եւ ամեն ինչի կորստյան:
     Ապօրինի իշխանություններին պետք է փոխարինեն ժողովրդի շահերն արտահայտող օրինական իշխանությունները:
     Ճանապարհը արդար ընտրություններն են:
 

2 հոկտեմբերի, 1996թ.


        
Home page Web mail Map
EnglishRussian


1996


www.ajk.am

  www.armenia.li
www.armenia.li
510260
501402