ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
ՎԱԶԳԵՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
ԱՆՑԱԾ ՃԱՆԱՊԱՐՀ
ԳՐԱԴԱՐԱՆ
ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՆԵՐ
ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
ԳՐԱՆՑՎԵԼ ԿԱՅՔԻ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ
ԿԱՅՔԻ ՔԱՐՏԵԶ
ԿԱՊԸ ՄԵԶ ՀԵՏ
ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 2008
   ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՆԵՐ

Առավոտյան սուրճ Վազգեն Մանուկյանի հետ. yerevan.today.am

Իզաբելլա Հովհաննիսյանն ու Անուշ Թորոսյանն այս անգամ զրուցել են ԱԺՄ կուսակցության և Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանի հետ: Քաղաքականություն ու գիտություն, ընտանիք ու ընկերություն, անկախ Հայաստանի ձեռքբերումներն ու կորուստները: ԻԶԱԲԵԼԼԱ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ. 53 թվականից, այսինքն ավելի քան կես դար ապրում եք Բաղրամյան փողոցում: Երևի, թե ամեն հատվածը մի պատմություն է հիշեցնում: Կարո՞ղ եք հիշել մանկական մի արկած, որը վառ հիշողության է վերածվել: ՎԱԶԳԵՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ.Ես լավ եմ հիշում այն օրը, երբ տեղափոխվեցինք: Մենք ապրում էինք Կիրովի 12-ում : Այնտեղ հանրակացարան էր՝ և ուսանողների, և դասախոսների համար: Հայրս դասախոս էր: Եվ հայրս ընկերների հետ սեփական տուն սկսեցին կառուցել: 53 թվականին պապիկս եկավ, ինձ մանկապարտեզից վերցրեց ու տարավ նոր տուն: Ու ճանապարհին կանայք լաց էին լինում, Ստալինի մահվան օրն էր: Ես հիշում եմ՝ Ստալինի մահվան օրը ինձ համար այն օրն էր, երբ ես հանրակացարանից տեղափոխվեցի սեփական տուն: ԱՆՈՒՇ ԹՈՐՈՍՅԱՆ. 1967թ. ապրիլի 24-ին Մոսկվայում` Թուրքիայի դեսպանատան առջև ցույց կազմակերպելու պատճառով ստիպված եք եղել թողնել Մոսկվայի համալսարանը և վերադառնալ Երևան: Այդ տարիներին նման ցույց կազմակերպելը հեշտ բան չէր: Կարելի՞ է այս ակցիան ձեր քաղաքական մկրտությունը համարել: ՎԱԶԳԵՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ. Այո, կարելի է: Բայց այնպես չի, որ ես էի կազմակերպել: Մենք խմբով էինք, ճիշտ է՝ ես ղեկավարների խմբի մեջ էի: Ինձ համար կյանքն այդ օրվանից փոխվեց: Ցույցը կազմակերպելու համար մեզ մոտ հարց առաջացավ: Գուցե ճիշտ չի՞ հայության համար, որ մենք թուրքական դեսպանատան առջև ցույց կազմակերպենք: Մենք ծանոթացանք Համո Հարությունյանի հետ, որը նախկինում Սովետական միության դեսպանն էր Կանադայում: Շատ բարձրաստիճան մարդ էր: Մենք իրեն հարցրեցինք, ու ինքը մեզ վստահեց, որ մենք խաղ չենք անում: Ասաց՝ անպայման արեք, կարող է՝ ձեզ բռնեն, բայց դա հայերի համար շատ կարևոր է: Եվ դրանից հետո դարձավ մեր ուսուցիչը քաղաքականության մեջ: Ծանոթացա այն ընկերների հետ, որոնց հետ մինչև Ղարաբաղյան շարժում հասա: Ու կյանքս փոխվեց: Մինչև այդ ես մաթեմատիկական օլիմպիադաներում առաջին տեղեր էի զբաղեցնում, վունդերկինդ էի ինձ համարում, կամ ուրիշներն էին ինձ համարում, և ճանապարհս շատ պարզ էր՝ մաթեմատիկա, ֆիզիկա: Ու այդ օրվանից փոխվեց: ԱՆՈՒՇ ԹՈՐՈՍՅԱՆ. Կպատմե՞ք ընտանիքի մասին: Ձեր կնոջ հետ ինչպե՞ս ծանոթացաք և հատկապես ո՞ր հատկանիշները գնահատեցիք: ՎԱԶԳԵՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ. Ասպիրանտուրայից վերադարձա, սկսեցի դասավանդել համալսարանում: Կինս ուսանողուհի էր, շատ գրավիչ, գեղեցիկ էր, դուրս եկավ: Իսկ հետո, այն ժամանակ դասախոսը պետք է առաջին 10 րոպեն քաղպարապմունքի նման ուսանողներին ինչ-որ բաներ սովորեցներ: Ես այդ ժամանակը օգտագործում էի հայկական, ազգային, ազատության հետ կապված գաղափարների վրա: Եվ իրենք կուրսով ակումբ կազմակերպեցին, ու ապրիլի 24-ին, 2 տարի չէր եղել նման բան, շարասյունով գնացին, պսակ դրեցին Ծիծեռնակաբերդում: Ես դրանից հետո տեսա՝ կինս իմ նման է մտածում: Հետո պարզվեց՝ պատահական չէ, նրա հայրը Ռաֆայել Իշխանյանն է: Եվ ամուսնացանք: Շատ գոհ եմ իմ ընտանիքից:
29.05.2015            ավելին >>  
​Վազգեն Մանուկյան. «Հին հայկական ֆիլմերն եմ սիրում»

Հարցազրույց Հայաստանի Հանրապետության առաջին վարչապետ, Հանրային խոհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանի հետ:- Հաճախ, երբ մարդիկ փորձում են հիշել իրենց մանկությունը, հին ֆիլմերից դրվագներ են վերհիշում: Ձեր մանկությունը կինոյի հետ ասոցիացիաներ առաջացնո՞ւմ է: Հիշո՞ւմ եք երբեմն, թե ոնց էիք դասերից փախչում ու կինոթատրոն գնում:- Դասերից շատ չեմ փախել, բայց դպրոցական տարիքում կինո շատ էի սիրում: Մեր ժամանակ ինտերնետ չկար, ու երեխաների զվարճությունը բակում «չլիկ դաստա», «բանկա փլավ» կամ «էշ մլիցա» խաղալն էր: Իսկ ամենալավ զվարճանքը, իհարկե, կինոն էր: Մենք այդ ժամանակ ապրում էինք Ճարտարապետների միության շենքի հարևանությամբ: Այնտեղ լավ դահլիճ կար, որտեղ կիրակի օրերին մանկական ֆիլմեր էին ցույց տալիս: Շատ հաճախ էի այդտեղ կինո դիտում: Հետո, երբ մի քիչ մեծացա, կինո նայելու էինք գնում ԿԳԲ-ի կլուբ՝ Պետանվտանգության կոմիտեի ակումբ:- Այսինքն, երբ 1988 թվականին Ձեզ բերման ենթարկեցին այդ շենք, տեղն անծանոթ չէր:- Բարեբախտաբար դպրոցական տարիքում այդ շենք մյուս մուտքից էի մտնում, որը մշակույթի տան կինոդահլիճի համար էր նախատեսված: Այդ ժամանակ չէի կարող կռահել, որ տասնամյակներ անց այլ առիթով այդտեղ կհայտնվեմ: Բայց եթե հաշվի առնենք այնտեղ ցուցադրված հրաշալի ֆիլմերը, պետք է խոստովանեմ, որ ԿԳԲ-ում լավ բաներ էլ եմ տեսել:- Ենթադրում եմ` ԿԳԲ-ի ակումբում ցուցադրվում էին հիմնականում ժամանակի խոհրդային հայրենասիրական ֆիլմերը, որոնք ավելի շատ գաղափարական գործիք էին, քան արվեստի ստեղծագործություն:- Ամենևին, ոչ: Շատ լավ ֆիլմեր էին ցուցադրվում: Եթե կինոն փորձում է դաստիարակել մարդու մեջ հայրենիքի հանդեպ սեր, դա չի նշանակում, որ այն արվեստի ստեղծագործություն չի կարող լինել: Բնական է, որ մեզ չէին ցույց տալու Փարաջանովի ֆիլմերը: Բայց եկեք խոստովանենք՝ մենք դրանք չէինք էլ նայի: Ես Փարաջանովի արվեստին ծանոթացա, երբ արդեն հասուն մարդ էի ու պատրաստ էի այդպիսի արվեստի ընկալմանը: Իսկ դպրոցական տարիքում հաճույքով նայում էի պատերազմի ժամանակ գերմանացիներից որպես ավար վերցրած եվրոպական ու ամերիկյան ֆիլմերը: Դրանց թվում կային և′ կատակերգութուններ, և′ արկածային հետաքրքիր ֆիլմեր, օրինակ` «Տարզանը»: Երևի մի 10 անգամ նայել եմ: «Զորրոյի նշանը» նույնպես շատ է տպավորվել: Կինոգլուխգործոցներից մի քանիսը երկաթե վարագույրի այն կողմից, այնուամենայնիվ, մեզ հասել են:- Դուք ուսանող էիք «հալոցքի» հենց այն տարիներին, երբ «քնարերգու ֆիզիկոսների» սերունդը ստիպում էր իրեն նկատել: Քնարը ֆիզիկոսների ձեռքում հրաշքներ էր գործում: Իսկ դուք այդ ժամանակ չե՞ք փորձել ինքնադրսևորվել արվեստում:- Անկեղծ ասած` ոչ, թեև դաշնամուր վատ չէի նվագում: Ճիշտը որ ասեմ, երաժշտական դպրոց հաճախելն ավելի շատ ծնողներիս ցանկությունն էր, քան իմ: Մեր ընտանիքում ընդհանրապես արվեստին և մշակույթին միշտ մեծ տեղ էր հատկացվում: Երաժշտություն, կերպարվեստ, կինո… Այդ ամենն ինձ հարազատ է: Ընկերներիս մեծ մասն արվեստի մարդիկ էին: Շփվել եմ մեծ արվեստագետների հետ ու նրանցից շատ բան եմ սովորել: Երվանդ Քոչարի տանն էի լինում, նաև նրանից էի իմաստության դասեր առնում: Բայց մի բան է արվեստն իմանալն ու գնահատելը, ուրիշ բան՝ արվեստի գործ ստեղծելը: Երկրորդը երևի ինձ համար չէր: Այո, ես հասկանում ու սիրում էի իմպրեսիոնիստներին, բայց ինքս նկարել բոլորովին չէի կարողանում: Գիտությունն ինձ ավելի հոգեհարազատ է:- Քաղաքականությունը երբեմն կինո է հիշեցնում: Իսկ եթե քաղաքականությունը կինո է, ուրեմն դուք «Նոր Հայաստան» կինոէպոպեայի առաջին սերիաների գլխավոր ռեժիսորն էիք: Ինչի՞ մասին է այդ կինոն: Լա՞վ ֆիլմ է:- Շատ պարզ սյուժե ունի մեր կինոն: Դա ֆիլմ է ազատության ու արդարության ձգտող ժողովրդի մասին: Այդ ֆիլմի առաջին սերիաները լավ ֆինալով էին ավարտվում: Աշխարհում, ինչպես հայտնի է, կա մոտ հինգ հազար էթնոս, որոնց ճնշող մեծամասնությունը ձգտում է պետություն ունենալ: Այդ հինգ հազարից միայն 192-ին է հաջողվել այդ նպատակին հասնել: Ու մեր ազգը 192 երջանիկներից մեկն է: Մենք կարողացանք անել այն, ինչ հազարավոր ազգեր չեն կարողացել: Ահա սրա մասին է մեր կինոն: Գլխավոր սյուժետային գծին զուգահեռ կար ևս մեկը, որը նույնպես շատ կարևոր է: Խոսքս Արցախի ազատագրության մասին է: Առանց այդ սյուժետային գծի մեր կինոն լիարժեք չէր կարող լինել: Դա ճշմարիտ պայքար էր, որն ուներ իր դրամատուրգիան և տրամաբանական ճիշտ ավարտ ունեցավ: Բայց կինոն դեռ շարունակվում է:
27.05.2015            ավելին >>  
​«Մենք արդեն չենք կարող նույն կերպ ապրել». Վազգեն Մանուկյան

«Անկախը» զրուցել է ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ, Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները համակարգող պետական հանձնաժողովի անդամ Վազգեն Մանուկյանի հետ:-Պարոն Մանուկյան, ամփոփելով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի հետ կապված միջոցառումներն ու իրադարձությունները` ի՞նչ կարող ենք արձանագրել. ի՞նչ ունենք, ի՞նչ մակարդակի հասցվեց հարցը և ի՞նչ ազդեցություն թողեց միջազգային դաշտում:-Իհարկե սպասելի էր, որ Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակին օտար երկրների արձագանքը մի փոքր ավելին կլիներ, քան սովորական տարիներին, բայց այն, ինչ տեղի ունեցավ, անսպասելի էր բոլորիս համար: Փաստորեն, եթե մի փոքր կոպիտ ձևակերպենք, հարցը, որը ոմանք ցանկանում էին ներկայացնել որպես տեղական, ռեգիոնալ նշանակություն ունեցող երևույթ, իսկապես բարձրացավ համաշխարհային, համամարդկային աստիճանի: Մեծ ազդեցություն թողեց հատկապես Հռոմի պապը, որը ոչ միայն հայտարարեց, որ տեղի ունեցածը XX դարի առաջին ցեղասպանությունն է, այլև այն, որպես համամարդկային չարիք, դասեց հիտլերիզմի ու ստալինիզմի շարքը,: Այսինքն`նա մի նոր բարոյական սկզբունք մտցրեց՝ աշխարհին ցույց տալով, թե ինչն է քննարկումից ու պրագմատիզմից դուրս, և որն է համամարդկային ճանապարհը:Մեծ նշանակություն ունեցավ աշխարհի հայտնի հայերի հանդես գալը: Ընդ որում, մինչ այս շատերը չգիտեին, որ նրանք հայ են: Այս տեսանկյունից չենք կարող չնշել Քիմ Քարդաշյանի անունը, որը երբեմն վիճաբանության առարկա է դառնում, բայց ես շատ բարձր եմ գնահատում նրա դերը: Վերջիվերջո, Քարդաշյանը միջազգային երևույթ է, և տասնյակ միլիոնավոր մարդիկ հետևում են նրա ասածներին: Զարմանալիորեն հայանպաստ էին նաև բրիտանական «Գարդիան» պարբերականի հոդվածները Հայոց ցեղասպանության մասին, այն դեպքում, երբ Անգլիան շատ զուսպ է և այս տարածաշրջանում որոշակի ընդհանուր շահեր ունի Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ:Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի շուրջ տեղի ունեցած իրադարձությունները նաև մեծ ճանաչում բերեցին Հայաստանին՝ իբրև պետության, և մեծ հետաքրքրություն առաջացրին մեր երկրի պատմության, մշակույթի նկատմամբ: Այսինքն` աշխարհում աննախադեպ հետաքրքրություն առաջացավ հայ ժողովրդի հանդեպ, և այս ամենը Հայաստանի զարգացման և անվտանգության համար ստեղծում են բարենպաստ պայմաններ:- Կարելի՞ է արձանագրել, որ այսքանով Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացն ավարտված է, և պետք է սկսել մի նոր փուլ:- Ոչ, որովհետև մեզ համար, այնուամենայնիվ, էական նշանակություն ունի ինչպես բազմաթիվ այլ երկրների, այնպես էլ Թուրքիայի վերաբերմունքն ու նրա կողմից ճանաչումը: Ի դեպ, այս ամենի մեջ զարմանալի էր Թուրքիայի հիստերիկ պահվածքը: Էրդողանը, որ շատ պրագմատիկ, հավասարակշռված գործչի տպավորություն էր թողնում, իբրև իր երկրի իսկական լիդեր, իրեն շատ ցածրացրեց և պահեց հիստերիկ մարդու պես, որը հեռու է քաղաքականությունից, ինչը շատ զարմանալի է, միաժամանակ՝ վտանգավոր:
30.04.2015            ավելին >>  
​Թե ինչպես 1967 թ. Մոսկվայում բողոքի ցույց կազմակերպվեց Թուրքիայի դեսպանատան առջև

1966 թ. Երևանի պետական համալսարանի ուսանող Վազգեն Մանուկյանը տեղափոխվեց Մոսկվայի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետ` ուսումն այնտեղ շարունակելու:Մոտենում էր 1967 թ. ապրիլի 24-ը: Հայ ուսանողությունը բորբոքված էր, ցանկանում էր այդ օրը որևէ բան նախաձեռնել, սակայն զրույցի ժամանակ ասում են, որ նախկինում երկու անգամ փորձել են ցույց կազմակերպել Թուրքիայի դեսպանատան դիմաց, սակայն ԿաԳեԲեն շրջափակել է ու թույլ չի տվել մոտենալ դեսպանատանը:Եվ այդպես, ուսանողների առջև խնդիր դրվեց՝ ինչպե՞ս կազմակերպել ցույցը, որ ԿաԳեԲեն չկանխի: Մյուս կարևոր հարցն էլ այն էր` այդ ցույցը Հայաստանի համար օգտակար կլինի՞, թե՞ ոչ:- Քննարկումների ժամանակ մի հայ ասպիրանտ ունեինք, ասաց, որ Մոսկվայում մի շատ լուրջ հայ քաղաքական գործիչ է ապրում՝ Համո Ակիմիչ Հարությունյանը, որից կարելի է խորհուրդ հարցնել՝ անենք այդ ցույցը, թե ոչ: Մենք ընդունեցինք նրա առաջարկը և չորս հոգով սկսեցինք նախաձեռնել այդ մարդու հետ հանդիպումը: Ինչ-որ ձևով կարողացանք գտնել նրա տունն ու առանց զգուշացնելու գնացինք: Ակիմիչն ապրում էր Կուտուզովի պողոտայում՝ այն շենքում, որտեղ Բրեժնևն ու մյուսներն էին ապրում: Դռան զանգը տվեցինք, դուռը բացեց, իմացավ, որ հայ ուսանողներ ենք, ներս հրավիրեց: Ասացինք, որ մի հարցով ուզում ենք իր հետ խորհրդակցել: Կնոջը՝ տիկին Անահիտին, որ Հովհաննես Թումանյանի թոռն էր, ասաց, որ սեղան դնի, ու սեղանի շուրջ անցանք զրույցի,- հիշում է Վազգեն Մանուկյանը:Համո Հարությունյանն այդ ժամանակ Խորհրդային Միության արտգործ նախարարության արտաքին քաղաքականության պլանավորման բաժնի պետն էր, միաժամանակ շատ հարգված ու ազդեցիկ կերպար մոսկովյան քաղաքական շրջանակներում: Երբ հայ ուսանողները նրան հայտնում են ապրիլի 24-ին Թուրքիայի դեսպանատան առջև ցույց կազմակերպելու մտադրության մասին և հետաքրքրվում` հնարավո՞ր է, որ դա Հայաստանին ավելի շատ վնասի, քան օգուտ բերի, Հարությունյանը ոչինչ չի պատասխանում: Զրույցը շարունակվում է: Հետո տղաները հասկանում են, որ նա չպատասխանեց, որովհետև փորձել էր հասկանալ` տղաներն իսկապե՞ս ազնիվ մղումներով երիտասարդներ են, թե՞ ԿաԳեԲե-ից ուղարկված սադրիչներ:- Երբ մեզ վստահեց, անկեղծացավ ու ասաց, որ դա հայ ժողովրդի համար շատ կարևոր կլինի: Միաժամանակ զգուշացրեց, որ հնարավոր է՝ բոլորիս ձերբակալեն, բայց միևնույն է, դա այնքան կարևոր է, որ պետք է անել: Ու մենք, նրա խոսքից ոգևորված, որոշեցինք անպայման ցույցը կազմակերպել,- պատմում է Մանուկյանը:Նախ` սցենարն են մշակում, թե ինչպես պետք է մոտենան Թուրքիայի դեսպանատանը, որից հետո մի քանի հոգով սկսում են այցելել Մոսկվայի բուհեր ու հանրակացարաններ, ցուցակներով հայերին գտնել ու իրազեկել ցույցի մասին: Մեկ ամսվա ընթացքում մոտ 3000 հայ ուսանողների հետ են հանդիպում: Սակայն այդ հանդիպումների ժամանակ բոլորին ասում էին, որ պետք է ապրիլի 24-ին, առավոտյան ժամը 10:00-ին հավաքվեն Վերնադսկու արձանի մոտ, որը մոտ էր Թուրքիայի դեսպանատանը, և այնտեղից շարժվեն դեպի դեսպանատուն: Դրանից հետո նախապես ուսումնասիրում են դեսպանատան շրջակայքը, լուսանկարում, մշակում հատուկ սխեմա:- Քանի որ գիտեինք, որ նախորդ տարիների փորձը չի հաջողվել, մի խորամանկ քայլ արեցինք: Բոլորին ասացինք, որ հավաքվեն ժամը 10:00-ին արձանի մոտ,- ասում է Մանուկյանը,- իրականում մենք այդ 3000 հոգուց ընտրել էինք 71 ամենավստահելի մարդկանց, որոնք, տասնյակներ կազմած, խումբ-խումբ տարբեր փողոցներից պետք է մոտենային դեսպանատանը և ոչ թե ժամը 10:00-ին, այլ 9:30-ին: Այդպես բոլորս պետք է գայինք ու միանայինք իրար, ինչպես սնդիկի հատիկները:Երբ հավաքվում են դեսպանատան առջև և ձեռք ձեռքի տված սկսում են երգել «Զարթնիր լաո»-ն, ոստիկանները մոտենում են, քաշքշում, փորձում ցրել: Վազգեն Մանուկյանը հիշում է, որ ուսանողներից մեկին բռնել և նստեցրել էին Վոլգան, որ տանեն: Իրենք մյուս կողմից դուռը բացեցին ու նրան դուրս քաշելով՝ հանեցին:Մի խոսքով՝ ցույցը 100 տոկոսով իրականանում է: Հետո իմանում են, որ ժամը 10-ից 15 պակաս ԿաԳեԲե-ն բեռնատար ավտոմեքենաներով Վերնադսու արձանի մոտ կազմ և պատրաստ սպասել է, որ բոլորին տանի: Փաստորեն, իսկապես ճիշտ էին վարվել` այդ 3000 ուսանողների հետ հանդիպման ժամանակ ասելով, որ հավաքվելու են ժամը 10-ին, քանի որ, բնական է, լուրը ԿաԳեԲե-ին կհասներ:
20.04.2015 12329_large.jpg             ավելին >>  
​«Հռոմի պապը գծեց բարոյականության և պրագմատիզմի նոր սահմանագիծ». Վազգեն Մանուկյան

«Անկախը» զրուցել է ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանի հետ, որը Հայաստանի Հանրապետության պատվիրակության կազմում ներկա է գտնվել Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի կողմից Վատիկանի Սուրբ Պետրոսի տաճարում մատուցված պատարագին՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին:- Պարոն Մանուկյան, ապրիլի 12-ին Վատիկանում Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի կողմից Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ մատուցված պատարագը և «ցեղասպանություն» բառի օգտագործումը մեծ իրադարձություն էր ոչ միայն Հայաստանի, այլև աշխարհի համար: Ի՞նչ ազդեցություն կունենա դա Հայոց ցեղասպանության հարցի միջազգային ճանաչման գործում:- Մենք միշտ ցանկացել ենք, որ աշխարհում հնարավորինս շատ մարդ իմանա Հայոց ցեղասպանության մասին, հնարավորինս շատ պետություններ ու կազմակերպություններ դատապարտեն այն նախ որպես որոշակի բարոյական պատիժ Թուրքիային իր կատարած ոճրագործության համար, որոշ չափով` մեր հարաբերությունների մեջ անվտանգության ապահովման երաշխիք, ինչպես նաև մեր պահանջատիրության հարցի բարձրացման համար, որովհետև մեզ ցեղասպանության են ենթարկել մեր պատմական հայրենիքում՝ խլելով այն մեզանից: Այդ տեսանկյունից այն, ինչ տեղի ունեցավ Վատիկանում ապրիլի 12-ին, շատ մեծ նշանակություն ունի: Մոտ 2 մլրդ 300 մլն քրիստոնյա կա աշխարհում, որոնցից 1 մլրդ 200 մլն-ը կաթոլիկ են, և բոլորի համար Հռոմի պապի խոսքը մեծ կշիռ ունի: Փաստորեն, Հռոմի պապի շնորհիվ միլիոնավոր մարդկանց համար ևս ճանաչելի դարձավ Հայոց ցեղասպանության հարցը, որովհետև, այնուամենայնիվ, շատերը չգիտեն դրա մասին: Բացի այդ, տրվեց բարոյական գնահատական՝ անսպասելի հստակ ձևակերպմամբ, որ XX դարում տեղի է ունեցել 3 ոճրագործություն. մեկը Հայոց ցեղասպանությունն է, երկրորդը՝ հիտլերիզմը, երրորդը՝ ստալինիզմը: Ես կարծում եմ, որ այդ հայտարարությունը հետագայում շատ մեծ նշանակություն կունենա այն նպատակների իրականացման համար, հանուն որոնց մենք պայքարում ենք:
15.04.2015            ավելին >>  
Տեր-Պետրոսյանը սիգնալներ է ուղարկում արտաքին ուժերին, թե ինչքան լավիկն եմ ես

«Առաջին լրատվական»-ի Realpolitik հաղորդաշարի հյուրն է ՀՀ նախկին վարչապետ, ԱԺՄ նախագահ, Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը: – Հայաստանում այսօր թիվ մեկ խնդիրը շարունակում են մնալ տնտեսական այն դժվարությունները, որոնցում, հայտնի պատճառներով, հայտնվել ենք բոլորս: Որպես տնտեսություն ղեկավարած մարդ, որպես ՀՀ նախկին վարչապետ՝ ինչպիսի՞ լուծումներ եք տեսնում այսօր: - Նախ և առաջ պետք է հասկանանք, թե ինչպես ենք ընկել այս վիճակի մեջ: Մենք նախորդ տարիներին որ ապրել ենք, ինչի՞ շնորհիվ ենք ապրել: Իսկապես, տարեցտարի սոցիալական վիճակը, կարելի է ասել, նույնիսկ լավացել է, բայց ինչի՞ շնորհիվ: Կա՛մ մենք ինչ-որ բան ենք ծախել՝ հանքերը, Բաշխիչ ցանցերը և այլն, կա՛մ պարտքեր ենք վերցրել,մեր հայրենակիցներն էլ հիմնականում դրսում աշխատել և փողը կա՛մ բերել, կա՛մ ուղարկել են: Եվ մենք մեզ թույլ ենք տվել մի քանի անգամ ավելի շատ ապրանք բերել, քան արտադրել ենք: Բնական է, որ ոչ մի իրական տնտեսություն չի եղել Հայաստանում: Հիմա մենք բարդությունների ենք հանդիպում, որովհետև, անկեղծ ասած, արդեն ծախելու բան էլ չունենք: Տրանսֆերտներն էլ էապես նվազել են, որովհետև հիմնական գումարները գալիս են Ռուսաստանից, Ռուսաստանի վիճակը որ վատացել է, տրանսֆերտները պակասել են, մենք չենք կարող արդեն 3 մլրդ ծախսել ապրանք բերելու համար և 1 մլրդ-ի ապրանք ուղարկենք դուրս. դա հնարավոր չէ: Ցավոք սրտի, ես նախորդ տարիները համարում եմ կորցրած տարիներ, որովհետև այն գումարները, որոնք գալիս էին Հայաստան, կարելի էր լավ օգտագործել և ռեալ տնտեսություն կառուցել: Դրա փոխարեն վիճաբանում էին, թե ում քանի կոպեկ կհասնի այդ եկած գումարներից: Սրա վրա ավելացել է նաև դոլար-դրամի արժեքի հարցը:
01.04.2015            ավելին >>  
Մենք պետք է ցանկացած կետում հակառակորդից երկու անգամ ուժեղ լինենք. Վազգեն Մանուկյան

Ես մաղթում եմ, որ մեր բանակն այնպիսի մարտական պատրաստականություն ունենա, որ չներքաշվի պատերազմի մեջ. Հայկական բանակի կազմավորման 23-րդ տարեդարձի կապակցությամբ «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում ասել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, «Ղարաբաղ» կոմիտեի համակարգող, ՀՀՇ առաջին նախագահ, ՀՀ առաջին վարչապետ, ԱԺՄ կուսակցության հիմնադիր-նախագահ, ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար, Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը։-Պարոն Մանուկյան, այսօր մենք նշում ենք Հայոց բանակ կազմավորման 23-րդ տարեդարձը, սակայն բանակի կազմավորման գործընթացը փաստացի սկսվել էր 1992 թվականից ավելի շուտ:-Եթե վերհիշենք ամենասկզբնական կետը, ապա Սումգայիթի դեպքերից հետո եղան մարդիկ, որոնք հայտարարեցին, որ Խորհրդային Միության բանակը որոշ դեպքերում մեր պաշտպանը լինել չի կարող, և պետք է ստեղծել մեր ինքնապաշտպանության ջոկատները: Մյուս կողմից` սկսվեց զենքի արտադրությունը. ամենահեշտը ականանետի արտադրությունն էր, և շատ մարդիկ զոհվեցին փորձարկումների ժամանակ: Որոշակի գումարներ «Ղարաբաղ» կոմիտեն ստանում էր ժողովրդից, որն ուղղվում էր Խորհրդային Միության տարածքում զենք գնելուն: Այնուհետև ստեղծվեց Աֆղանական ջոկատը, որը կազմավորված էր Աֆղանստանում կռված երիտասարդներից, հետագայում կազմավորվում էին նաև այլ ջոկատներ, սակայն բանակի կազմավորման գործընթացը սկսվեց այն պահից, երբ 1990 թվականին մենք եկանք իշխանության:Շատերը մոռանում են, որ այն ժամանակ չկար նախագահ, մենք պառլամենտական երկիր էինք. կար վարչապետ և Գերագույն խորհրդի նախագահ, այսինքն` գործադիր իշխանությունն ամբողջությամբ կենտրոնացված էր վարչապետի ձեռքում: Առաջին հրամանս եղավ այն , որ Միլիցիայի հատուկ նշանակության ջոկատների (ՄՀՕՋ) շարքեր պետք է մտնեն բոլոր ստեղծված կամավորական ջոկատները: Մենք այն ժամանակ ապրում էինք դեռևս ԽՍՀՄ կազմում, և բանակի ստեղծման մասին հայտարարելն ուղղակի անիմաստ և անհնարին մի բան էր, սակայն Ներքին գործերի նախարարությունն ուներ Ներքին զորքեր, որոնք, փաստորեն, զինված ներքին բանակ էին: Եվ ես հայտարարեցի, որ բոլոր այն ջոկատները, որոնք չեն ցանկանա մտնել կանոնավոր ծառայության մեջ, պետք է զինաթափվեն: Դա շատ կոշտ դիրքորոշում էր, ու առաջին ջոկատները մտան ՄՀՕՋ-ի կազմի մեջ:Այն ժամանակ մենք դեռ չէինք կարող ստեղծել Պաշտպանության նախարարություն, և իմ հրամանով ստեղծվեց Պաշտպանության կոմիտե (այն ժամանակ նախարարությունը և կոմիտեն նույն կարգավիճակն ունեին): Ես առաջարկեցի Վազգեն Սարգսյանին դառնալ այդ կոմիտեի նախագահ, քանի որ «Ղարաբաղ» կոմիտեն ես ղեկավարում էի ոչ միայն որպես խորհրդի ղեկավար, այլ ունեի շատ պարտականություններ, այդ թվում` ռազմական գործերն իմ ուսերին էին դրված, և արդեն չէի հասցնում այդ ջոկատների հարցով զբաղվել, պետք էր մեկին հանձնարարել այդ պարտականությունները: Կար երկու թեկնածու. մեկը, արդեն նշեցի, Վազգեն Սարգսյանն էր, ով աչքի ընկավ Երասխավանի դեպքերից հետո, մյուսն` Աֆղանական ջոկատի հրամանատար Սմբատ Հակոբյանը: Որոշակի քննարկումներից հետո մենք կանգ առանք Վազգենի թեկնածության վրա, քանի որ նա առաջին հերթին իմ կողմից ընկալվում էր որպես մարդ, ով հետագայում պատասխանատվություն էր կրելու ռազմական գործողությունների կազմակերպման համար: Բայց նա հրաժարվեց իմ առաջարկից` պատճառաբանելով, որ ինքն այն ժամանակ ՀՀ Գերագույն խորհրդում պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահն էր, որը խորհրդային իշխանության կողմից ընդունվող կարգավիճակ էր, իսկ իմ ստեղծած Պաշտպանության կոմիտեն լեգիտիմ չէր: Այսինքն, եթե մեկին Մոսկվայում ասեիր, որ ես Պաշտպանության կոմիտեի նախագահն եմ, կարող էին քեզ լուրջ չընդունել, և ես համաձայնեցի նրա բերած փաստարկների հետ ու որոշեցի այդ պաշտոնում նշանակել Վահան Շիրխանյանին: Որոշ ժամանակ անց Պաշտպանության կոմիտե եկան կադրային զինվորականներ, և ստացվեց այնպես, որ սա հիմքն էր հետագայում մեր բանակը ստեղծելու համար:Հաջորդ քայլն այն էր, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի նախագահ ընտրվելուց հետո կազմվեց կառավարություն, և արդեն ստեղծվեց լեգիտիմ պաշտպանության նախարարություն, որի առաջին նախարարը դարձավ Վազգեն Սարգսյանը: Իհարկե, այն ժամանակ դեռևս հայկական և ղարաբաղյան ջոկատներն էին կռվում արցախյան ռազմաճակատում, որովհետև դեռ չկար կանոնավոր բանակ, և պետք է նշեմ, որ Շուշիի գրավումը լիովին ղարաբաղցիների նախաձեռնությունն էր` չնայած որ բոլորս էլ կողմնակից էինք դրան: Ես համարում եմ դա փայլուն հաղթանակ` հատկապես այն պատճառով, որ այն ձեռք է բերվել հենց կամավորների շնորհիվ: Շուշիին հաջորդեց Լաչինի գրավումը, որով Արցախը կապվեց Հայաստանի հետ:Կարճատև դադարից հետո, հատկապես երբ հունիսին Ռուսաստանն Ադրբեջանին հանձնեց մեծ քանակությամբ զինամթերք, հակառակորդին հաջողվեց գրավել բավական մեծ տարածքներ, և արդեն աշնանը լուրջ վտանգ էր առաջացել կորցնելու ստրատեգիական մեծ նշանակություն ունեցող Լաչինը:-Որոշ դադարից հետո Ադրբեջանը ձեռնարկեց լայնածավալ հարձակում Շահումյանի շրջանի վրա, որի հետևանքով մենք կորցրեցինք այդ տարածքը, որին հաջորդեց մեծ պարտությունների շարքը: Այն ժամանակ ես արդեն վարչապետ չէի և դեռ պաշտպանության նախարար էլ չէի ու ես էլ էի ջոկատի հետ գտնվում Ղարաբաղում: Իրականում տեղեր կային, որ խուճապահար իրավիճակ էր ստեղծվել, և այդ ժամանակ էր, որ Վազգեն Սարգսյանը հայտարարել էր «Մահապարտների» ջոկատի ստեղծման մասին: Ընդհանրապես, մահապարտներով պատերազմ չեն հաղթում, դրա փայլուն օրինակն են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զոհված ճապոնացի կամիկաձեները. ինձ վրա մեծ տպավորություն էր թողել մի դրվագ, երբ կամիկաձեներն ինքնաթիռներով գալիս էին ամերիկյան ռազմանավը ոչնչացնելու, ամերիկացիներն էլ նստած իրենց համար սիգար էին ծխում` միացրած զենիթային թնդանոթները, ու ոչ մեկը չկարողացան նավին հասնել: Վերը նշվածն ապացուցում է մի պարզ ճշմարտություն, որ անձնազոհությամբ պատերազմ չես հաղթի: Բայց հանուն արդարության պետք է ասեմ, որ մահապարտների օգնությամբ հնարավոր եղավ մի կարճ ժամանակ ռազմաճակատը պահել:
28.01.2015            ավելին >>  
​«Մեզ համար մեծ նշանակություն ունի մեր ազգային արժանապատվությունը». Վազգեն Մանուկյանը Գյումրիի դեպքերի մասին

- Պարոն Մանուկյան, Գյումրիում տեղի ունեցածն այնքան անմարդկային ու անտրամաբանական էր, որ մարդիկ մինչ օրս չեն կարողանում սպանության դրդապատճառների վերաբերյալ որևէ հիմնավորում գտնել և տարբեր, անգամ ծայրահեղ ենթադրություններ են անում: Ըստ Ձեզ, դա սովորական հանցագործությո՞ւն էր, թե կանխամտածված ու ծրագրված գործողություն: Եվ արդյոք կարելի՞ է այստեղ արտաքին հետք փնտրել:- Իսկապես, շատ անմարդկային ու դաժան սպանություն տեղի ունեցավ, հիմա էլ ավելացավ մի նոր ցավ, որովհետև վերջին օրերին մենք բոլորս հետևում էինք փոքրիկ Սերյոժայի առողջությանը այն հույսով, որ նա կփրկվի: Ցավոք, նրան փրկել չհաջողվեց, և վիշտն ավելի խորացավ: Դեպքն այնքան անմարդկային էր, որ երբ լսեցի, առաջին ենթադրությունս այն եղավ, որ դա կատարողը հոգեկան հիվանդ է: Չնայած դրանից հետո շատ տարօրինակ, անբացատրելի հանգամանքներ ի հայտ եկան, թե ինչու իր կոշիկները թողեց, ինչու գնաց հենց այդ տուն: Տարբեր ենթադրություններ արվեցին, բայց միևնույն է, էլի հակված եմ մտածելու, որ միայն հոգեկան հիվանդն է ի վիճակի նման բան կատարել, չի կարող լինել մի դրդապատճառ, որը ստիպի նորմալ մարդուն նման քայլի գնալ: Այս գործի մեջ նաև արտաքին հետքեր փնտրվեցին: Ես հակված չեմ այդ ուղղությամբ մտածելու, չնայած դեպքերի զարգացումն այնպիսին էր, որ կարող էր անսպասելի հետևանքներ բերել, ուստի ենթադրություններ են արվում, որ այս ամենը կարող էր նաև կազմակերպված լինել: Ես միշտ հակված եմ մտածելու, որ եթե դեպքեր են լինում, միշտ էլ մի երրորդ ուժ ցանկության դեպքում կարող է դրանից օգտվել, օգտագործել դա, բայց դրանից չի բխում, որ հենց այդ երրորդ կողմն է դա կազմակերպել:
21.01.2015            ավելին >>  
​«Սա պատմական տարի էր Հայաստանի համար». Վազգեն Մանուկյան

«Անկախի» զրուցակիցը ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանն է- Պարոն Մանուկյան, մեր զրույցը սկսենք վերջին օրերին քննարկվող ամենահրատապ հարցից՝ կապված Հայաստանի ֆինանսական և արտարժութային շուկայում տեղի ունեցած խնդիրների հետ: Ինչի՞ հետևանք էր դա և ինչպե՞ս պետք է խուսափել նման իրավիճակներից:- Դա նախ և առաջ Ռուսաստանում ռուսական ռուբլու արագընթաց արժեզրկման հետևանք էր, երբ Հայաստանի արտարժույթի շուկան ուղղակի չէր հասցնում դրա հետևից: Մի պահ գների փոխհարաբերությունն այնպիսին էր, որ ավելի ձեռնտու էր ռուսական ռուբլով դոլար գնել Հայաստանում, քան Ռուսաստանում, և դա միանգամից դոլարը Հայաստանի շուկայից մղեց դեպի Ռուսաստան: Բնականաբար, դոլարի պակասության դեպքում այստեղ գինը բարձրացավ: Դրա վրա ավելացավ նաև խուճապը, երբ բոլորը փորձեցին փրկել իրենց փողերը կամ փող աշխատել: Բարեբախտաբար, հնարավոր եղավ այդ ամենը կանգնեցնել, բերել բնականոն վիճակի: Կենտրոնական բանկն իրականացրեց գրագետ միջոցառումներ:Բայց այս ամենից բացի, կա դրամի արժեզրկման մի ավելի երկարաժամկետ գործընթաց. տրանսֆերտները, որ դրսից գալիս են Հայաստան, իսկ դրանց մեծ մասը գալիս է Ռուսաստանից, նվազում են` կապված Ռուսաստանի տնտեսական վիճակի, ռուբլու արժեզրկման հետ: Արտագաղթի հետևանքով էլ մեր շուկայում գնալով նվազում է դոլարի քանակը: Բացի այդ, վերջին տարիներին Հայաստանում լուրջ արտաքին ներդրումներ չեն արվում, դա էլ է հանգեցնում դոլարի քանակի նվազման, և դրամը դանդաղ արժեզրկվում է:Բնականաբար, արտարժութային շուկայում տեղի ունեցող իրադարձությունները հանգեցրին նաև գների աննախադեպ բարձրացման, և որոշ մարդիկ փորձեցին առիթից օգտվել: Իսկ պրակտիկան ցույց է տալիս, որ եթե գինը բարձրանում է, հետո շատ դժվար է իջնում կամ չի իջնում:Ռուսաստանում տեղի ունեցող դեպքերը մեզ վրա ազդում են, քանի որ մեր տնտեսությունը հիմնականում կապված է ռուսական շուկայի հետ, և եթե ռուսական շուկան անկում է ապրում, մերն էլ է անկում ապրում: Բայց այն դեպքում, երբ Ռուսաստանի շուկան փակվում է որոշ ապրանքատեսակների համար, օրինակ` գյուղատնտեսական ապրանքների, որոնք ներմուծվում էին Արևմուտքից, իսկ մեզ համար շուկան մնում է բաց, ապա դրանից կարելի է օգտվել: Համենայն դեպս, առայժմ մենք այդ օգուտը չենք տեսել, միայն վնասներն ենք կրում:
27.12.2014            ավելին >>  
​«Մի բան, որ թաքցնես` կփտի». Վազգեն Մանուկյանը` խնդիրների վրա աչք փակելու քաղաքականության մասին

Հոկտեմբերի 10-11-ը Հանրային խորհրդի աշխատանքային խումբը եղել է Տավուշի մարզի Այգեպար, Ներքին Կարմիրաղբյուր, Կոթի և Բարեկամավան համայնքներում, հանդիպել բնակիչների հետ` փորձելով հասկանալ, թե որոնք են հրատապ լուծում պահանջող խնդիրները սահմանամերձ բնակավայրերում:Այցի արդյունքների մասին «Անկախը» զրուցել է Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանի հետ:- Պարոն Մանուկյան, ո՞րն էր այցի նպատակը: Ի՞նչ խնդիրներ եք բացահայտել սահմանամերձ բնակավայրերում:- Հանրային խորհուրդը, կարևորելով գյուղի և գյուղատնտեսության զարգացումը, կառավարությանը բազմիցս ներկայացրել է ծրագրեր` կապված գյուղկոոպերացիայի, հողերի արդյունավետ օգտագործման, խմելու և ոռոգման ջրերի ապահովման, ներհամայնքային ճանապարհների կարգավորման, դպրոցների, մանկապարտեզների և այլ հարցերի հետ: Այս խնդիրները միշտ քննարկվել են գյուղատնտեսության նախարարության հետ համատեղ` ապահովելով որոշակի համագործակցություն: Ուսումնասիրելու համար գյուղի ներկա վիճակը, արտագաղթը, մշակված ծրագրերի կատարումը և արդյունքները, ինչպես նաև համայնքի կողմից բարձրացված և լուծում պահանջող խնդիրները, Հանրային խորհուրդը ստեղծել է աշխատանքային խումբ` բաղկացած ինչպես խորհրդի անդամներից, այնպես էլ բարձր որակի մասնագետներից և այդ ասպարեզում աշխատած նախկին պաշտոնյաներից: Նպատակն է այցելել բոլոր մարզերը: Խումբն այցելեց Տավուշի մարզի սահմանային գյուղեր: Մեզ հետաքրքրում էին նրանց խնդիրները: Ուզում էինք հասկանալ, թե մեր առաջարկած ծրագրերի առումով ինչ քայլեր են արվել, ինչպիսին է ներքին վիճակը, ինչ նոր խնդիրներ կան:Սահմանային գյուղերում ամենակարևորը, իհարկե, անվտանգության հարցն է, դրանք այն գյուղերն են, որոնց վրա կրակում են: Ինչ արտոնություններ էլ ստեղծվեն այդ գյուղացիների համար, եթե հնարավոր չէ ապահովագրել նրանց կյանքը, անվտանգությունը, ուշ թե շուտ մարդանց մեջ կառաջանա գնալու ցանկություն, ինչքան էլ նվիրյալ ու հերոս լինեն:Համայնքների բնակիչները հիմնականում առաջ են քաշում միջհամայնքային և ներհամայնքային ճանապարհների ասֆալտապատման, խմելու ջրի, ոռոգման ջրագծերի կառուցման, տեղում հրշեջ և շտապօգնության մեքենաներ ունենալու, աշխատատեղերի ստեղծման, որոշ տեղերում` պաշտպանական պատերի կառուցման հարցերը:
27.10.2014            ավելին >>  

Home page Web mail Map
EnglishRussian


1996


www.ajk.am

  www.armenia.li
www.armenia.li
481233
477566