ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
ՎԱԶԳԵՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
ԱՆՑԱԾ ՃԱՆԱՊԱՐՀ
ԳՐԱԴԱՐԱՆ
ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՆԵՐ
ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
ԳՐԱՆՑՎԵԼ ԿԱՅՔԻ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ
ԿԱՅՔԻ ՔԱՐՏԵԶ
ԿԱՊԸ ՄԵԶ ՀԵՏ
ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 2008
   ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՆԵՐ

​«Մեզ համար մեծ նշանակություն ունի մեր ազգային արժանապատվությունը». Վազգեն Մանուկյանը Գյումրիի դեպքերի մասին

- Պարոն Մանուկյան, Գյումրիում տեղի ունեցածն այնքան անմարդկային ու անտրամաբանական էր, որ մարդիկ մինչ օրս չեն կարողանում սպանության դրդապատճառների վերաբերյալ որևէ հիմնավորում գտնել և տարբեր, անգամ ծայրահեղ ենթադրություններ են անում: Ըստ Ձեզ, դա սովորական հանցագործությո՞ւն էր, թե կանխամտածված ու ծրագրված գործողություն: Եվ արդյոք կարելի՞ է այստեղ արտաքին հետք փնտրել:- Իսկապես, շատ անմարդկային ու դաժան սպանություն տեղի ունեցավ, հիմա էլ ավելացավ մի նոր ցավ, որովհետև վերջին օրերին մենք բոլորս հետևում էինք փոքրիկ Սերյոժայի առողջությանը այն հույսով, որ նա կփրկվի: Ցավոք, նրան փրկել չհաջողվեց, և վիշտն ավելի խորացավ: Դեպքն այնքան անմարդկային էր, որ երբ լսեցի, առաջին ենթադրությունս այն եղավ, որ դա կատարողը հոգեկան հիվանդ է: Չնայած դրանից հետո շատ տարօրինակ, անբացատրելի հանգամանքներ ի հայտ եկան, թե ինչու իր կոշիկները թողեց, ինչու գնաց հենց այդ տուն: Տարբեր ենթադրություններ արվեցին, բայց միևնույն է, էլի հակված եմ մտածելու, որ միայն հոգեկան հիվանդն է ի վիճակի նման բան կատարել, չի կարող լինել մի դրդապատճառ, որը ստիպի նորմալ մարդուն նման քայլի գնալ: Այս գործի մեջ նաև արտաքին հետքեր փնտրվեցին: Ես հակված չեմ այդ ուղղությամբ մտածելու, չնայած դեպքերի զարգացումն այնպիսին էր, որ կարող էր անսպասելի հետևանքներ բերել, ուստի ենթադրություններ են արվում, որ այս ամենը կարող էր նաև կազմակերպված լինել: Ես միշտ հակված եմ մտածելու, որ եթե դեպքեր են լինում, միշտ էլ մի երրորդ ուժ ցանկության դեպքում կարող է դրանից օգտվել, օգտագործել դա, բայց դրանից չի բխում, որ հենց այդ երրորդ կողմն է դա կազմակերպել:
21.01.2015            ավելին >>  
​«Սա պատմական տարի էր Հայաստանի համար». Վազգեն Մանուկյան

«Անկախի» զրուցակիցը ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանն է- Պարոն Մանուկյան, մեր զրույցը սկսենք վերջին օրերին քննարկվող ամենահրատապ հարցից՝ կապված Հայաստանի ֆինանսական և արտարժութային շուկայում տեղի ունեցած խնդիրների հետ: Ինչի՞ հետևանք էր դա և ինչպե՞ս պետք է խուսափել նման իրավիճակներից:- Դա նախ և առաջ Ռուսաստանում ռուսական ռուբլու արագընթաց արժեզրկման հետևանք էր, երբ Հայաստանի արտարժույթի շուկան ուղղակի չէր հասցնում դրա հետևից: Մի պահ գների փոխհարաբերությունն այնպիսին էր, որ ավելի ձեռնտու էր ռուսական ռուբլով դոլար գնել Հայաստանում, քան Ռուսաստանում, և դա միանգամից դոլարը Հայաստանի շուկայից մղեց դեպի Ռուսաստան: Բնականաբար, դոլարի պակասության դեպքում այստեղ գինը բարձրացավ: Դրա վրա ավելացավ նաև խուճապը, երբ բոլորը փորձեցին փրկել իրենց փողերը կամ փող աշխատել: Բարեբախտաբար, հնարավոր եղավ այդ ամենը կանգնեցնել, բերել բնականոն վիճակի: Կենտրոնական բանկն իրականացրեց գրագետ միջոցառումներ:Բայց այս ամենից բացի, կա դրամի արժեզրկման մի ավելի երկարաժամկետ գործընթաց. տրանսֆերտները, որ դրսից գալիս են Հայաստան, իսկ դրանց մեծ մասը գալիս է Ռուսաստանից, նվազում են` կապված Ռուսաստանի տնտեսական վիճակի, ռուբլու արժեզրկման հետ: Արտագաղթի հետևանքով էլ մեր շուկայում գնալով նվազում է դոլարի քանակը: Բացի այդ, վերջին տարիներին Հայաստանում լուրջ արտաքին ներդրումներ չեն արվում, դա էլ է հանգեցնում դոլարի քանակի նվազման, և դրամը դանդաղ արժեզրկվում է:Բնականաբար, արտարժութային շուկայում տեղի ունեցող իրադարձությունները հանգեցրին նաև գների աննախադեպ բարձրացման, և որոշ մարդիկ փորձեցին առիթից օգտվել: Իսկ պրակտիկան ցույց է տալիս, որ եթե գինը բարձրանում է, հետո շատ դժվար է իջնում կամ չի իջնում:Ռուսաստանում տեղի ունեցող դեպքերը մեզ վրա ազդում են, քանի որ մեր տնտեսությունը հիմնականում կապված է ռուսական շուկայի հետ, և եթե ռուսական շուկան անկում է ապրում, մերն էլ է անկում ապրում: Բայց այն դեպքում, երբ Ռուսաստանի շուկան փակվում է որոշ ապրանքատեսակների համար, օրինակ` գյուղատնտեսական ապրանքների, որոնք ներմուծվում էին Արևմուտքից, իսկ մեզ համար շուկան մնում է բաց, ապա դրանից կարելի է օգտվել: Համենայն դեպս, առայժմ մենք այդ օգուտը չենք տեսել, միայն վնասներն ենք կրում:
27.12.2014            ավելին >>  
​«Մի բան, որ թաքցնես` կփտի». Վազգեն Մանուկյանը` խնդիրների վրա աչք փակելու քաղաքականության մասին

Հոկտեմբերի 10-11-ը Հանրային խորհրդի աշխատանքային խումբը եղել է Տավուշի մարզի Այգեպար, Ներքին Կարմիրաղբյուր, Կոթի և Բարեկամավան համայնքներում, հանդիպել բնակիչների հետ` փորձելով հասկանալ, թե որոնք են հրատապ լուծում պահանջող խնդիրները սահմանամերձ բնակավայրերում:Այցի արդյունքների մասին «Անկախը» զրուցել է Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանի հետ:- Պարոն Մանուկյան, ո՞րն էր այցի նպատակը: Ի՞նչ խնդիրներ եք բացահայտել սահմանամերձ բնակավայրերում:- Հանրային խորհուրդը, կարևորելով գյուղի և գյուղատնտեսության զարգացումը, կառավարությանը բազմիցս ներկայացրել է ծրագրեր` կապված գյուղկոոպերացիայի, հողերի արդյունավետ օգտագործման, խմելու և ոռոգման ջրերի ապահովման, ներհամայնքային ճանապարհների կարգավորման, դպրոցների, մանկապարտեզների և այլ հարցերի հետ: Այս խնդիրները միշտ քննարկվել են գյուղատնտեսության նախարարության հետ համատեղ` ապահովելով որոշակի համագործակցություն: Ուսումնասիրելու համար գյուղի ներկա վիճակը, արտագաղթը, մշակված ծրագրերի կատարումը և արդյունքները, ինչպես նաև համայնքի կողմից բարձրացված և լուծում պահանջող խնդիրները, Հանրային խորհուրդը ստեղծել է աշխատանքային խումբ` բաղկացած ինչպես խորհրդի անդամներից, այնպես էլ բարձր որակի մասնագետներից և այդ ասպարեզում աշխատած նախկին պաշտոնյաներից: Նպատակն է այցելել բոլոր մարզերը: Խումբն այցելեց Տավուշի մարզի սահմանային գյուղեր: Մեզ հետաքրքրում էին նրանց խնդիրները: Ուզում էինք հասկանալ, թե մեր առաջարկած ծրագրերի առումով ինչ քայլեր են արվել, ինչպիսին է ներքին վիճակը, ինչ նոր խնդիրներ կան:Սահմանային գյուղերում ամենակարևորը, իհարկե, անվտանգության հարցն է, դրանք այն գյուղերն են, որոնց վրա կրակում են: Ինչ արտոնություններ էլ ստեղծվեն այդ գյուղացիների համար, եթե հնարավոր չէ ապահովագրել նրանց կյանքը, անվտանգությունը, ուշ թե շուտ մարդանց մեջ կառաջանա գնալու ցանկություն, ինչքան էլ նվիրյալ ու հերոս լինեն:Համայնքների բնակիչները հիմնականում առաջ են քաշում միջհամայնքային և ներհամայնքային ճանապարհների ասֆալտապատման, խմելու ջրի, ոռոգման ջրագծերի կառուցման, տեղում հրշեջ և շտապօգնության մեքենաներ ունենալու, աշխատատեղերի ստեղծման, որոշ տեղերում` պաշտպանական պատերի կառուցման հարցերը:
27.10.2014            ավելին >>  
Ավելի շատ զարմացել էի, երբ Սուրիկ Խաչատրյանին հեռացրեցին պաշտոնից, քան երբ նորից նշանակեցին. Վազգեն Մանուկյան

Ներքաղաքական վերջին զարգացումների, ինչպես նաև ՀԽ վերջին միջազգային այցի արդյունքների մասին «Անկախը» զրուցել է Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանի հետ:- Պարոն Մանուկյան, օրերս կայացավ հանրային խորհուրդների խորհրդակցությունը Կյուրասաոյում: Ի՞նչ հարցեր են քննարկվել ու ի՞նչ եզրահանգումներ են կատարվել:- Խորհրդակցությունը հիմնականում կապված էր Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ծովի հանրային խորհուրդների խնդիրների հետ: Երկու տարին մեկ աշխարհի հանրային խորհուրդների համագումարում ընտրվում է նախագահ, ամեն անգամ` մի տարածաշրջանից: Ամռանը Մոսկվայում աշխարհի հանրային խորհուրդների համագումարի նախագահին ընտրելու են լատինաամերիկյան երկրները: Սա դրան նախորդող հանդիպում էր:Հիմնական քննարկվող հարցն էր քաղաքացու որակի բարձրացումը և դրա ազդեցությունը տնտեսության զարգացման վրա: Քննարկվում էր Ֆինլանդիայի օրինակը, որտեղ պետությունը հսկայական գումարներ ծախսեց ուսուցիչների պատրաստման և աշխատավարձերի բարձրացման վրա, ինչի արդյունքում ուսուցիչները դարձան ամենահարգված, բարձր աշխատավարձ ստացող խավը: Դա ազդեց կրթության որակի վրա, և Ֆինլանդիան կարողացավ մեծ տնտեսական զարգացում արձանագրել:Քննարկվում էր նաև, թե հասարակության վստահությունը կամ դրա բացակայությունը երկրում կատարվող բարեփոխումների, երկրի հեռանկարի նկատմամբ ինչպես է ազդում վերջնարդյունքների վրա: Այս թեմաներով քննարկումները դեռ կշարունակվեն հետագայում:Թվում է, թե բոլորիս համար ընդունելի թեզեր են: Բայց հանդիպումն օգտակար էր նրանով, որ տարբեր երկրների ներկայացուցիչներ` նախկին նախարարներ ու վարչապետներ, իրենց երկրների վիճակագրությամբ են հիմնավորում այդ թեզերը:
03.10.2014            ավելին >>  
«Ադրբեջանը չարաչար սխալվեց». Վազգեն Մանուկյան

ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանն «Անկախի» հետ զրույցում անդրադառնում է սահմանային վերջին միջադեպերին, Ռուսաստանի դեմ կիրառվող պատժամիջոցներին, Թուրքիայի նախագահական ընտրություններին, Լևոն Հայրապետյանի հարցին, ինչպես նաև ներքաղաքական խնդիրներին: - Պարոն Մանուկյան, հուլիսի վերջին հայ-ադրբեջանական և ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանին սկսված աննախադեպ լարվածության վերաբերյալ այն ժամանակ հնարավորություն չունեցանք Ձեր կարծիքն իմանալու, քանի որ արձակուրդում էիք, բայց հետևել եք բոլոր իրադարձություններին: Ի՞նչ եք կարծում, ի՞նչն էր Ադրբեջանի կողմից հրահրած գործողությունների նպատակը, և ինչի՞ հասան նրանք: - Ադրբեջանի նպատակների մասին նախագահն իր հարցազրույցի մեջ բավականին հանգամանալի խոսել է, և ես համամիտ եմ նրա հետ. Ադրբեջանն ուներ և՛ ներքին, և՛ արտաքին խնդիրներին վերաբերող, և՛ Հայաստանի դեմ ուղղված նպատակներ, սակայն Ադրբեջանը չարաչար սխալվեց: Ցավալի դեպքեր եղան, մարդիկ զոհվեցին, սակայն այս ամենի մեջ 2 շատ կարևոր հանգամանք երևաց. առաջին` մեր բանակն իսկապես մարտունակ է և կարողանում է անել այն, ինչ միշտ կարողացել է՝ ի տարբերություն մեր հակառակորդի, երկրորդ՝ երևաց մի աննախադեպ միասնություն հասարակության մեջ: Բոլոր դժգոհությունները մի կողմ դրվեցին: Ճիշտ է, ոչ ոք ոչ ոքի ոչինչ չներեց, բայց կարճ ժամանակում բոլորը միավորվեցին հայրենիքի պաշտպանության շուրջ: Ինձ այդ օրերին շատ էին զանգում, անգամ այդ նորաստեղծ կամավորական ջոկատներից, ու շատ էի ափսոսում, որ Հայաստանում չեմ: Այդ ամենը շատ ոգևորիչ էր և ցույց տվեց, որ ապագայում նույնպես մեզ այդպես կդրսևորենք: Իհարկե, դա իշխանությունների համար նշան չպիտի դառնա, որ ինչ էլ անեն, մեկ է, հասարակությունը կհամախմբվի: Ոչ, այդպես չէ, կա եզր, որից հետո այդ համախմբումը կարող է դժվար լինել:
22.09.2014            ավելին >>  
Պատահական չէ, որ նախագահի բոլոր ընտրությունները դառնում են կիսահեղափոխական

«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը:- Պարոն Մանուկյան, երեկ դուք հանդիպել եք Սերժ Սարգսյանի հետ և բազմաթիվ տարողունակ հարցեր եք բարձրացրել: Հետաքրքիր է, թե նա ինչ պատասխաններ է տվել: Օրինակ` ի՞նչ է ասել սահմանադրական փոփոխությունների մասին Ձեր բարձրացրած հատկապես այն դիտարկմանը, թե Ազգային ժողովի կողմից ՀՀ նախագահի ընտրությունը «հեղափոխական» փոփոխություն է:- Մեր բարձրացրած հարցերն այնքան մեծածավալ էին, որ չէր ենթադրվում, թե դրանք պետք է վերջնական լուծում ստանան: Դրանք այն հարցերն են, որ անընդհատ պետք է քննարկվեն, որոնց մասին պետք է մտքեր փոխանակվեն, ապա փորձեն ինչ-որ բան իրականացնել: Ինչ վերաբերում է սահմանադրական փոփոխություններին, մենք այդ մասին մի քանի հարց ենք բարձրացրել, բայց կարևորագույն հարցը, իհարկե, նախագահի ընտրությունն է Ազգային ժողովի՞, թե՞ ժողովրդի կողմից: Մենք ԱԺՄ կուսակցությունում միշտ կողմնակից ենք եղել խորհրդարանական կառավարման համակարգին: Բայց հիմա ես մտահոգություն ունեմ, որ ժողովուրդը խորհրդարանական ընտրություններին այնքան էլ լավ չի վերաբերվում, շատ չարաշահումներ են լինում: Կարծես թե ինչ-որ մարդկանց լավություն անելու հարց է, և չի ընկալվում, որ ԱԺ-ն է իշխանությունը: Ընկալվում է թագավորի, նախագահի ընտրությունը: Եվ պատահական չէ, որ նախագահի բոլոր ընտրությունները դառնում են կիսահեղափոխական:Այս փոփոխություններով, փաստորեն, ժողովուրդը զրկվում է այդ մի միջոցառումից: Նախագահն ասում էր, թե այն, ինչ ներկայացվում է, դեռ վերջնական չէ, և ամեն ինչ ենթակա է քննարկման: Ինձ համար կարևոր չէ, թե ով կլինի նախագահ կամ վարչապետ, պարզապես Հայաստանի շահերից ելնելով՝ կարծում եմ, իսկապես պառլամենտականը ավելի լավ համակարգ է: Եվրոպայի մեծ մասը պառլամենտական է, բայց մյուս կողմից էլ` մեր պայմաններում այդ անցումը բավականին բարդ կլինի: Եվ ես կարծում եմ, որ Ընտրական օրենսգիրքը պետք է էապես փոխել, բացառել, որ ընտրությունների ժամանակ կեղծիքներ լինեն: Իհարկե, միայն օրենքը չի կարող ապահովել, որ կեղծիքներ չլինեն, բայց կարող է նպաստել, որ նվազագույն կեղծիքներ լինեն:- Ընդդիմությունը շատ է բարձրաձայնում այն պահանջը, որ ընտրություններից հետո անհրաժեշտ է հրապարակել ընտրություններին մասնակցած անձանց ցուցակը: Եվ գտնում են, որ դա կնպաստի ընտրակեղծիքների վերացմանը:- Համաձայն եմ, որ դա իսկապես պետք է անել, դա ինձ մոտ կասկած չի առաջացնում:- Անդրադարձել եք արտագաղթին և նշել, թե դրան նպաստող պատճառներից է օրենքի «թվացյալ բացակայությունը բոլորի համար անխտիր»: Վստահաբար կարելի է ասել՝ Ս. Սարգսյանը տեղյակ է, որ մեր երկրում օրենքները բոլորի նկատմամբ հավասար չեն կիրառվում, և կան օրենքից դուրս արտոնյալ մարդիկ: Ձեր բարձրացրած այդ հարցին ի՞նչ պատասխան ստացաք:- Արտագաղթի հիմնական պատճառներից մեկը անավարտ պատերազմն է, և այդ մասին նախագահն էլ հնչեցրեց: Երբ անընդհատ խոսակցություններ են հնչում, թե այսօր-վաղը պատերազմ է լինելու, ծնողը ձգտում է իր երեխային փրկել: Օրինակ` դեպքերը սահմանի վրա: Ինչու են ժամանակ առ ժամանակ սահմանի վրա Ադրբեջանի կողմից դեպքեր հրահրվում: Մի կողմից` նրանք անընդհատ հայ ժողովրդին պահում են լարվածության մեջ, վախեցնում, թե հեսա պատերազմ կսկսվի, որպեսզի Հայաստանը դատարկվի: Մենք էլ շատ անգամ ներսում նույն քարոզչությունն ենք անում, Ալիևի ջրաղացին ջուր լցնում և մեր մարդկանց համար դեպի դուրս ճանապարհ ենք բացում: Մյուս կողմից՝ Ալիևը դա անում է իր ժողովրդի համար, որն այնքան էլ պատերազմ չի ուզում: Այսինքն` Ադրբեջանի ժողովրդի մեջ պետք է անընդհատ լարվածության մեջ պահել այդ զգացողությունը, և Ալիևը նաև այդ խնդիրն է լուծում:Գնացողների մի զգալի մասի համար պատճառ են հանդիսանում սոցիալական հարցերը, աշխատանք չունենալը, կամ աշխատավարձն այնքան ցածր է, որ չեն կարողանում ապրել: Մարդիկ ուզում են լավ ապրել: Դրանք հիմնական պատճառներն են, որոնց ավելանում է մարդկանց վրա օրենքի ոչ հավասար կիրառումը: Ընդ որում` սա կախված է մեզանից: Եթե շրջափակման այս պայմաններում տնտեսության կտրուկ զարգացումը բարդ է, ապա օրենքների կիրառումը, ազատ մրցակցությունը մեզանից է կախված: Դրա համար մենք նախագահի ուշադրությունը ուզում ենք գրավել այդ հարցի վրա, որ այդ ուղղությամբ է պետք հարցեր լուծել: Ասեմ, որ այնտեղ նույնիսկ կարմիր գծերի վերաբերյալ վիճաբանություն եղավ: Մեր կարծիքն էր, թե ինչ իմաստ ուներ այդպիսի բան մտցնել, որովհետև մարդկանց համար ամեն մի այսպիսի երևույթ կարծես թե մի լրացուցիչ կաթիլ է: Լցվում է բաժակը, ու մարդ թողնում՝ գնում է:
28.07.2014            ավելին >>  
Մաքսային միությունում մենք ցանկալի չենք. Վազգեն Մանուկյան

«Առաջին լրատվական»-ի RealPolitik հաղորդաշարի հյուրն է Հայաստանի Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը: - Պարոն Մանուկյան, այսօր կրկին մեր քաղաքական օրակարգում է երկրի մայր օրենքը. սահմանադրական նոր հայեցակարգ է դրվել շրջանառության մեջ, և քաղաքական ուժերը կրկին տարակուսած են, թերահավատ, գտնում են, որ ստեղծված իրավիճակում պատեհ չէ քննարկել սահմանադրական այս նոր փոփոխությունների փաթեթի հարցը: - Չեմ կարծում, որ որևիցե պահ պատեհ չէ որևիցե օրենք կամ սահմանադրություն քննարկելու համար: Հարց է առաջանում` սահմանադրական փոփոխություններին անդրադառնալու անհրաժեշտություն կա՞ր, թե՞ ոչ: Ընդհանրապես, տարիների ընթացքում և՛ ընդդիմության, և՛ նախագահի թեկնածուների կողմից այդպիսի խոսակցություններ միշտ եղել են: Եվ երբ նախագահական այս ընտրություններից հետո մենք` Հանրային խորհրդով հանդիպեցինք նախագահին, խորհրդի կողմից ես էի ներկայացնում հարցը: Ես ողջունեցի նախագահի առաջարկը Րաֆֆի Հովհաննիսյանին` ստեղծելու օրենքների, Սահմանադրության փոփոխությունների մի մարմին, և Րաֆֆի Հովհաննիսյանը դառնա այդ մարմնի ղեկավարը: Մենք գտնում էինք, որ հասարակության մեջ բազմաթիվ հարցեր են առաջացել, թե ուր ենք մենք գնում, ինչպիսի պետություն ենք ուզում կառուցել, և մենք առաջարկեցինք, որ Սահմանադրության փոփոխության հարթակը շատ հարմար հարթակ է, որպեսզի բոլոր ուժերը` իշխանական, ընդդիմադիր, հասարակական, իրար հետ միասին քննարկեն: Կբերի՞ դա սահմանադրական փոփոխության, թե՞ ոչ` ուրիշ հարց է: Դրանից հետո նախագահի հրամանագրով ստեղծվեց մասնագիտական այս խումբը, որը չէր լուծում այն խնդիրը, որը մենք էինք բարձրացնում: Այլ բան է ընդդիմադիր կուսակցություններով, իշխանությունով միասին քննարկել երկրի ապագան ու տեսնել այդ ապագայի համար սահմանադրական ինչ փոփոխություններ են պետք, մեկ այլ բան է, երբ մասնագիտական խումբ ես ստեղծում, և հետո ես սկսում քննարկել: Ինչ վերաբերում է սահմանադրական փոփոխությունների առաջարկությանը, պետք է ասեմ, որ Հանրային խորհրդի մեծամասնությունը ընդհանրապես կողմ չէ պառլամենտական հանրապետությանը, նամանավանդ նրանք, ովքեր երկար ժամանակ աշխատել են կոմունիստական երկրում և շատ են գնահատում, որ բուրգի գագաթում անձ պետք է կանգնած լինի` առավել ևս, որ պատերազմը չի վերջացել: Ես և էլի մարդիկ, ովքեր դուրս են եկել քաղաքական դաշտից` Արշակ Սադոյանը, և մյուսները, կողմ ենք պառլամենտական հանրապետությանը, մեզ մոտ տարակուսանք է առաջանում այս պահին դրան անցնելու հարցում: Եթե տեսականորեն խոսենք, ապա պառլամենտականը իսկապես ավելի լավ է, քան նախագահականը կամ կիսանախագահականը, ավելի հավասարակշռված է, սովորաբար չի բերում հեղափոխությունների, հեղաշրջումների, բայց տվյալ պայմաններում իշխանությունն ընտրվում է երկու ուղղություններով,- տեղական ընտրությունները մի կողմ դնենք,- ընտրվում է Ազգային ժողով և ընտրվում է նախագահ: Ըստ որում` ԱԺ ընտրությունը ժողովրդի մոտ մեծ հետաքրքրություն չի առաջացնում, նախագահի պաշտոնի հետ են կապում երկրի ապագան, և պատահական չէ, որ համարյա միշտ կիսահեղափոխական վիճակ է ստեղծվում նախագահի ընտրություններից հետո: Հիմա այս նոր առաջարկությամբ, փաստորեն, այդ մի ինստիտուտը վերանում է: Այսինքն` մարդկանց մի խումբ` կուսակցություն, եթե հաջողացնի պառլամենտը վերցնել իր ձեռքը, ապա նա կունենա նախագահ, կառավարություն, որը տվյալ պահին, հաշվի առնելով հենց կոնկրետ քաղաքական ուժերին, կարծում եմ` վտանգավոր է, և դա լրացուցիչ քննարկման առարկա պետք է լինի: - Այդ դեպքում այն քննարկումը, այն դիսկուրսը, որ այսօր կա հանրության մեջ, այդ թվում` նաև Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հայտնի հոդվածը, որը ընդհանուր առմամբ մի որոգայթի նկարագրություն էր` ուղղված իշխանությանը, ուղղված Սերժ Սարգսյանին, որ իրականում սա երկրի կործանման «ճանապարհային քարտեզ» է, և նույնիսկ փաստաբանի դեր էր կարծես ստանձնել… - Չէ՛, եկեք 2 հարց իրարից տարբերենք: Այն պնդումը, որ հիմա ժամանակը չէ Սահմանադրություն քննարկելու, և դա շեղում է ավելի կարևոր հարցերից, այդ պնդման հետ ես համաձայն չեմ: Ես գտնում եմ, որ միշտ էլ Սահմանադրությունը պետք է քննարկել, միշտ էլ սահմանադրություն փոխելու անհրաժեշտություն կարող է առաջանալ, եթե ապացուցվի, թե ինչ թերություններ կան, ինչ խնդիրներ չի լուծում այս Սահմանադրությունը, և ինչու է պետք փոփոխություն մտցնել` ինչպես աշխարհի ցանկացած երկրում: Ինչ վերաբերում է կոնկրետ այս Սահմանադրությանը, ես վիճելի եմ համարում այդ անցումը, բայց ես դեմ չեմ քննարկելուն, քննարկումը կարող է ինչ-որ բան տալ: Հայաստանի վտանգն այն է, որ, օրինակ, Հայաստանի տնտեսության մեջ ընկերություններ չկան: Մեզ մոտ դեռ սովորություն կա, որ սա կամ իմն է, կամ իմը չէ: Մաքսիմում երկու ընկերով տնտեսական ձեռնարկություն են ստեղծում, և վերջում հաստատ մեկը մեկին գցում է: Նույնը քաղաքականության մեջ է: Քաղաքականության մեջ մեծամասնությամբ քաղաքական ուժն ուզում է պառլամենտը վերցնել ամբողջությամբ և դիմելով հնարավոր բոլոր ձևերին: Ցանկացած երկրում երբեք քաղաքական ոչ մի ուժի չի հաջողվում պառլամենտն ամբողջությամբ վերցնել` բացի երկկուսակցության համակարգերից, օրինակ` Անգլիայում, ԱՄՆ-ում: Եվ այդ դեպքում առաջարկվող այս Սահմանադրությունը կարող է օգտակար լինել, որովհետև եթե մեծամասնությունը կազմվում էր 2-3 ուժերի կոալիցիայով, դա մի նոր մշակույթ էր տալիս, և հետո չէիր կարող ասել, որ նախագահը, կառավարությունը, Ազգային ժողովը մի խմբի ձեռքում են…
08.06.2014            ավելին >>  
Վազգեն Մանուկյանը՝ ՌԴ դեսպանի հայտարարության և ՀԽ արձագանքի մասին

-Պարո՛ն Մանուկյան, երեկ Հանրային խորհուրդն արձագանքել է Հայաստանում ՌԴ դեսպան Ի. Վոլինկինի հայտարարությանը, ըստ որի «պետք է նոր մեթոդներ գործադրել հայ-ռուսական հարաբերություններում սեպ խրելու ցանկություն ունեցող ոչ կառավարական կազմակերպությունները չեզոքացնելու համար»՝ դեսպանի հայտարարությունն համարելով ոչ կոռեկտ ու անընդունելի: Նախ ինչո՞ւ էր այն ոչ կոռեկտ: - Ռուսաստանի դեսպանը, ինչպես և Միացյալ նահանգների դեսպանը, որպես մարդ, իրավունք ունեն ցանկացած կարծիք ունենալու, և եթե մենք գտնում ենք, որ կարծիքների բազմազանությունն ու ազատ արտահայտումը արժեք է, ապա ֆորմալ տեսակետից զարմանալի է, թե այդ դեպքում ինչո՞ւ ենք վրդովվում, որ Ռուսաստանի դեսպանը այս հայտարարությունն արեց կամ ԱՄն-ի դեսպանը հայտարարեց, որ այդ կուտակային համակարգը ճիշտ է: Սակայն պետք է հաշվի առնել մի կարևոր հանգամանք. դիվանագետները, որ գտնվում են տվյալ երկրում, պետք է ավելի զգույշ լինեն իրենց արտահայտություններում և որոշակի սահմանափակումներ դնեն իրենց խոսքում՝ հատկապես, որ դրանք մեծ երկրների դեսպաններ են փոքր պետություններում: Փոքր ժողովուրդներն ու պետությունները շատ զգայուն են խոշոր պետությունների դեսպանների արտահայտությունների նկատմամբ, քանի որ երբեմն տպավորություն է ստեղծվում, որ նրանք ուզում են կառավարել մեր ներքին կյանքը, ինչը հակասում է մեր ազգային, մարդկային արժանապատվությանը: Չնայած պետք է ասեմ, որ և՛ Միացյալ Նահանգների, և՛ Ռուսաստանի դեսպանի դեպքում եղել է կարծիքների անկեղծ արտահայտում, ոչ թե նպատակ է հետապնդել թելադրել ինչ որ բան: Պետք է նաև նշեմ, որ արհեստական ուռճացում էլ եղավ հանրության կողմից: Սակայն, կրկնում եմ, դա նրանից, է, որ ցանկացած երկրի դեսպան ունի որոշակի սահմանափակումներ իր հայտարարություններում: Դա է, որ մենք անվանում ենք ոչ կոռեկտություն:
20.05.2014            ավելին >>  
Վազգեն Մանուկյան. Ժամանակն «աշխատել է երկու ուղղությամբ»

Քսան տարի առաջ այս օրը ուժի մեջ մտավ զինադադարի մասին համաձայնագիրը պաշտոնական Երևանի, Ստեփանակերտի ու Բաքվի միջև: Հիշեցնենք՝ կրակի դադարեցման մասին փաստաթուղթը Ռուսաստանի միջնորդությամբ կնքվեց 1994 թվականի մայիսի 11-ին և ուժի մեջ մտավ հաջորդ օրվանից: Անդրադառնալով ղարաբաղյան զինադադարին հաջորդած ժամանակահատվածին և այսօր ստեղծված իրավիճակին՝ հետկոմունիստական Հայաստանի առաջին վարչապետ և 1992-1993 թվականներին Պաշտպանության նախարար Վազգեն Մանուկյանն այսօր «Ազատության» հետ զրույցում ասաց, թե անցած տարիները «աշխատել» են երկու ուղղությամբ. - «Այսպիսի հարցերում ժամանակը անցնելու դեպքում հարցը ոնց որ մաշվում է ավելի: Ավելի մոռացվում է, ավելի մաշվում է և գնում է: Եվ ինչքան երկար ժամանակ է անցնում, ավելի դժվար է նորից պայթեցնել կրակ ու վերադառնալ նախկինի: Այդ տեսակետից ժամանակը մեր օգտին էր աշխատում: Ալիևը դա հասկանալով՝ աշխատում է ժամանակն անընդհատ կանգնեցնել: Այսինքն, իր գրեթե ֆաշիստական քարոզչության, որն այժմ Ադրբեջանում կա, նպատակներից մեկն այն է, որ հարցը չմաշվի, չգնա»,- նշեց Մանուկյանը՝ հավելելով, թե «ժամանակի երկրորդ մասը կա, այսինքն՝ դու այդ ժամանակը օգտագործու՞մ ես զարգանալու համար»: Ահա, այստեղ է, ըստ մեր զրուցակցի, որ անցած քսան տարին Հայաստանը չի կարողացել արդյունավետ օգտագործել. - «Համեմատած Ադրբեջանի հետ, մենք իհարկե անհամեմատ ավելի դեմոկրատական ենք: Բայց մի շատ կարևոր բան կա, որ ոչ մի ընտրությունների արդյունքների հետ հասարակությունը համաձայն չի: Ո՞նց կարող է լինել դեմոկրատական պետությունը, երբ որ ցանկացած ընտրության արդյունքի հետ հասարակությունը հիմնականում համաձայն չէ: Ինչ վերաբերում է տնտեսության զարգացմանը, իհարկե, Հայաստանի տնտեսության զարգացման առջև օբյեկտիվ խոչընդոտներ կային: Բայց ես կարծում եմ, որ նույնիսկ այն հնարավորությունները, որ Հայաստանն ուներ, լավ չի օգտագործել: Այս օլիգարխիկ համակարգը, որը զրկում է մրցունակությունից ներքին տնտեսությունը, կործանարար է Հայաստանի համար»:
15.05.2014            ավելին >>  
20-ամյա հրադադար. Ժամանակն ինքնաբերաբար մեր օգտին է աշխատում, բայց մենք չենք կարողանում ժամանակն աշխատեցնել մեր օգտին

1994 թ. մայիսի 9-11-ը Ադրբեջանի Հանրապետության, Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պաշտպանության նախարարները ստորագրեցին անժամկետ հրադադարի մասին համաձայնագիրը, որով վերջ դրվեց ակտիվ ռազմական գործողություններին: Մի քանի օրից կլրանա հրադադարի կնքման 20-ամյակը: Հարց է առաջանում, թե ինչ ենք շահել ու ինչ կորցրել այս 20 տարիների ընթացքում: Այս թեմայով «Անկախը» զրուցել է ՀՀ Հանրային խորհրդի նախագահ, ՀՀ առաջին վարչապետ, 1992-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Վազգեն Մանուկյանի հետ: - Պարոն Մանուկյան, շատ է խոսվում, որ 1994-ի մայիսի զինադադարը շահեկան էր Ադրբեջանի, բայց ոչ Հայաստանի համար: Ձեր տեսակետն ինչպիսի՞ն է: - Զինադադարը չի լինում հավասար պայմաններում, միշտ մեկը հաղթող է լինում, մյուսը` պարտվող, և զինադադար է կնքվում: Այդ առումով հայկական բանակը հաղթող կողմ էր, այսինքն` կարող էր շարունակել գնալ առաջ, բայց Բաքու հասնել չէր կարող: Այսինքն` Բաքվում կապիտուլյացիայի ստորագրում չէր կարող լինել: Իհարկե, կարելի էր առաջ գնալ, բայց ի՞նչ գնով. հազարավոր երիտասարդների կորուստների գնով: Այդ տեսանկյունից կարծում եմ, որ զինադադարը ձեռնտու էր Ադրբեջանին, որը կոտրված վիճակում էր: Բայց բավական ձեռնտու էր նաև մեզ: - 1998-ից ԼՂՀ-ն` որպես կողմ, չի մասնակցում բանակցություններին: Ինչո՞ւ այսպես ստացվեց: Ո՞ւմ էր ձեռնտու բանակցություններից ԼՂՀ-ի դուրս մնալը: - Դա բարդ հարց է: Նախ` պետք է հասկանալ, թե «Ղարաբաղ» կոմիտեն ինչ քաղաքականություն էր վարում: Ղարաբաղյան շարժումն ամբողջ աշխարհի հայության համար ազատագրական պայքարի, ազգային արդարության վերականգնման հարց էր: Դա առաջացնում էր մեծ լիցք, ինչը հնարավորություն էր տալիս դիմանալու դժվարություններին, պատերազմելու, հաղթելու: Բայց քաղաքական տեսանկյունից ողջ աշխարհին ներկայացվում էր, որ դա ժողովուրդների ինքնորոշման հարց է, Ղարաբաղը հիմնվում է ազգերի ինքնորոշման վրա և ազատագրվում է Ադրբեջանից: Այդ պատճառով միշտ աշխատել ենք Ղարաբաղի հարցն առանձին ներկայացնել, ասել ենք, որ դա Ղարաբաղի հայության հարցն է, մենք օգնում ենք նրանց: Թվում է, թե ազգային մտածողության ու քաղաքականության մեջ հակասություն կա, բայց իրականում չկա: Մեծ վեճեր կային այն ժամանակ` վերամիավորել Ղարաբաղը Հայաստանին, թե ոչ: Ե՛վ ես, և՛ Ղարաբաղ կոմիտեն և՛ շատ գործիչներ կարծում էինք, որ ճիշտ չէ վերամիավորելը, քանի որ այդ դեպքում կորցնում ես ինքնորոշման սկզբունքը և աշխարհի առջև կարող ես հանդես գալ ուղղակի որպես անեքսիայի ենթարկող, ինչը վտանգավոր էր: Մենք այն ուժը չունենք, որ ձեռնոց նետենք ամբողջ աշխարհին: Եվ բնական է, որ անընդհատ ձգտում էինք, որ բանակցող կողմը լինի Ղարաբաղը, իսկ մենք` միայն աջակցողը: Ադրբեջանը հասկանում էր, որ եթե Ղարաբաղն առանձին կողմ լինի, նույնն է, թե գործնականում ընդունի Ղարաբաղի անկախությունը: Անընդհատ այդ կռիվն ու վեճը եղել է, բայց մեզ միշտ հաջողվել է Ղարաբաղը որպես առանձին բանակցող կողմ ներկայացնել: Վիճակը փոխվեց 1998-ին: Նախ` ճնշումները շատ էին, ոչ մեկը չէր ուզում ընդունել, որ Ղարաբաղն առանձին կողմ է: Մյուս կողմից էլ, երբ Ռոբերտ Քոչարյանը դարձավ ՀՀ նախագահ, մինչ այդ էլ ԼՂՀ նախագահն էր, սկսեց ընկալվել, որ Ռոբերտ Քոչարյանը ներկայացնում է և՛ ՀՀ-ն, և՛ ԼՂՀ-ն, որը ճիշտ մոտեցում չէր: Հիմա, եթե այդպես չլիներ, մենք շարունակեինք Ղարաբաղին որպես առանձին կողմ ներկայացնել, մենք ավելի շահեկան վիճակում կլինեի՞նք: Կարծում եմ, որ ոչ: Քաղաքական տեսանկյունից ճիշտ է, որ Ղարաբաղն առանձին կողմ լինի, բայց դա չէ հարցի լուծումը: Դա ավելի շատ հարցի լուծման ցուցանիշ է: Այս առումով հարց է առաջանում` իսկ ինչո՞ւ չենք ճանաչում Ղարաբաղի անկախությունը: Այս վիճաբանությունը միշտ էլ եղել է. ընդունե՞լ Ղարաբաղի անկախությունը, թե՞ ոչ: Հարց այն չէ, որ ոմանք շատ ազգային են, ոմանք էլ` ոչ: Խոսքն ընդամենն այն մասին է, թե որն է քաղաքական տեսանկյունից ավելի նպատակահարմար: Կարծում եմ` ներկա վիճակում ընդունել Ղարաբաղի անկախությունը նշանակում է բանակցությունները չեղյալ հայտարարել և դիմացինին դրդել պատերազմի: Կարծում եմ` այս դանդաղ ընթացքը, երբ տարբեր երկրներ ու նահանգներ ընդունում են Ղարաբաղի անկախությունը, ավելի ճիշտ մոտեցում է, քան թե ՀՀ-ն ընդուներ անկախությունը: Վերադառնալով բուն հարցին, այո, մեզ իսկապես ձեռնտու կլինի, եթե Ղարաբաղն ընկալվի որպես բանակցող կողմ, այդ դեպքում կարելի է համարել, որ Ղարաբաղի հարցն արդեն լուծված է: - Հիմա փորձ է արվում Ղարաբաղին նորից բանակցություններում ընդգրկել որպես կողմ: Կարծում եք դա իրատեսակա՞ն է - Կարծում եմ, որ ճիշտ է այդ ուղղությամբ գնալը:
12.05.2014            ավելին >>  

Home page Web mail Map
EnglishRussian


1996


www.ajk.am

  www.armenia.li
www.armenia.li
510308
501450